Storytelling onderzoek

storytellingStorytelling heeft bij kwalitatief onderzoek altijd een belangrijke rol gespeeld. We zien dat verhalen belangrijk zijn om een boodschap te dragen en andersom reflecteren individuen of groepen een ervaring door middel van een verhaal. Ruwe verhalen kunnen gebruikt worden om tot betere besluiten te komen. Daarbij zijn ervaringen, overtuigingen, gevoelens en gezichtspunten van de deelnemers uitgangspunt. Bewijzen, argumenten, ‘de waarheid’ spelen mogelijk in een later stadium een rol maar staan niet centraal. Belangrijk zijn de ruwe verhalen, verschillende gezichtspunten en de interpretatie door de verhalenvertellers zelf.  

Storytelling methode

Bij storytelling zijn 3 fasen van belang bij het werken met verhalen:

  • Het verzamelen van de verhalen zelf die het mogelijk maken om gevoelens, ervaringen en waarden te onderzoeken. Deelnemers wordt gevraagd met de eigen verhalen aan de slag te gaan.
  • Verhalen worden verzameld om iets mee te doen. Er vindt duiding plaats om de verhalen te gebruiken binnen een bredere context. Dit kan gebeuren door een individu of door een groep mensen.
  • Er vindt terugkoppeling plaats aan de verhalenvertellers over het resultaat. Dit kan een begin zijn van een nieuw proces, een interventie of een doel op zichzelf.

Uiteindelijk draagt het storytelling proces bij aan de besluitvorming. Het helpt mensen betere besluiten te nemen en besluiten worden gedragen door een groep zodat iedereen er mee kan leven. Het proces zelf is in belangrijke een bijdrage aan de oplossing van een vraagstuk. Daarnaast worden de verhalen vastgelegd die hebben bijgedragen aan de besluitvorming. Het is niet zo zeer de bedoeling te komen tot een consensus of om verhalen samen te vatten. Maar wel om de verhalen waarde te geven in een groter geheel.  En uiteindelijk om de besluitvorming makkelijker te maken. Bijvoorbeeld door deelnemers te vragen wat hun verhalen betekenen of wat de verhalen van anderen voor hen betekenen. Of door deelnemers te vragen een rode draad in de verhalen te benoemen. Of door deelnemers te vragen om oplossingen te verzinnen op basis van de verhalen die ze gehoord hebben.

Storytelling voorbeeld

In de oudheid leerde men de kunst van de retoriek mede door het betoog in het geheugen te prenten aan de hand van een reeks locaties gekoppeld aan denkbeelden (method of loci). In ‘the Art of Memory’ beschrijft Frances A. Yates hoe de Romeinse redenaar Cicero de plaatsen als ‘was’ beschrijft en de denkbeelden als ‘letters’ waarmee men de denkbeelden in het geheugen plaatst.

De meest gebruikte methode was die van een huis waarin men in gedachten een route aflegt en iedere locatie in de ruimte koppelt aan een idee dat men dient te onthouden. Zo kon men in gedachten in de ruimte lopen om de draad van het betoog op te pakken.  Deze oude methoden spelen nog steeds een belangrijke rol bij deelnemers aan hedendaagse geheugen kampioenschappen. Het maakt duidelijk dat plaats en scène belangrijke ingrediënten zijn voor het beklijven van denkbeelden in het geheugen.

Voor overleg hoe storytelling ingezet kan worden in uw situatie verzoeken wij u contact op te nemen.

Zie ook: Storytelling interview

Auteur: Sjoerd Heskes

Met als achtergrond een studie politicologie en massacommunicatie aan de Universiteit van Amsterdam is Sjoerd Heskes sinds 1993 zelfstandig werkzaam als kwalitatief onderzoeker. Hij is gespecialiseerd in kwalitatief onderzoek door middel van onlineonderzoek, diepte-interviews en focusgroepen. En hij heeft ervaring als facilitator bij workshops, veranderingstrajecten en intern onderzoek bij bedrijven en instellingen.